Ochrona przeciwpożarowa lasu

1. Wprowadzenie

Pożary lasów to jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla przyrody, gospodarki leśnej i bezpieczeństwa ludzi. Lasy Państwowe wdrożyły kompleksowy system ochrony przeciwpożarowej, który łączy nowoczesną infrastrukturę, monitorowanie zagrożeń oraz działania edukacyjne.

2. Jak określamy zagrożenie pożarowe? – pomiary ściółki

Leśnicy kontrolują wilgotność ściółki sosnowej dwa razy dziennie — o godzinie 9.00 i 13.00 pobierają próbkę i mierzą jej wilgotność na wagosuszarce. Jeśli przez pięć kolejnych dni wartość wyniesie poniżej 10 %, Nadleśniczy może wprowadzić czasowy zakaz wstępu do lasu. Ma to zapobiegać wybuchowi pożarów i ograniczać ryzyko dla osób przebywających w lesie.  Stopień zagrożenia pożarowego lasu można monitorować na stronie Bank Danych o Lasach.

Występują cztery stopnie zagrożenia pożarowego lasu.  ( SZPL 0, 1, 2, 3)

W przypadku wystąpienie 0 Stopnia Zagrożenia Pożarowego Lasu Nadleśniczy może podjąć decyzję o odwołaniu dyżuru w PAD.

3. Systemy wykrywania i monitorowania pożarów

Punkty Alarmowo‑Dyspozycyjne (PAD)

W każdym nadleśnictwie oraz RDLP działają PAD‑y – centra obserwacji, wyposażone w kamery i systemy monitoringu, skąd dyżurni leśnicy mogą szybko reagować na zagrożenia, koordynować pomoc i alarmować odpowiednie służby.

Wieże obserwacyjne i patrole terenowe

Ponad 600 wież obserwacyjnych w całym kraju umożliwia wczesne wykrycie ognia. W okresie zwiększonego ryzyka leśnicy prowadzą dodatkowe patrole piesze i samochodowe, a także korzystają z lotnictwa – samolotów i śmigłowców – do patrolowania i gaszenia pożarów z powietrza.

4. Środki techniczne i infrastruktura

• Pasy przeciwpożarowe – pasy usuniętej ściółki między lasem a drogami, liniami kolejowymi lub terenami przemysłowymi ograniczają rozprzestrzenianie się ognia.
• Dojazdy pożarowe i punkty czerpania wody – ułatwiają szybki dostęp i gaszenie.
• Radiotelefony i urządzenia komunikacyjne – zapewniają sprawną łączność między służbami.
• Zakres sprzętu przeciwpożarowego – nadleśnictwa wyposażone są m.in. w przyczepki ppoż., samochody terenowo‑pożarnicze i bazy sprzętowe wspierające Straż Pożarną

5. Dyżury przeciwpożarowe

Pracownicy Punktu Alarmowo Dyspozycyjnego pełnią dyżury w PAD‑ach, monitorują sytuację w czasie rzeczywistym i są gotowi do natychmiastowego działania. Dzięki kamerom oraz systemowi obserwacji służby mogą być zadysponowane błyskawicznie w przypadku wykrycia ognia. (Zasięg widoczności z kamery sięga nawet 25 km)

6. Procedury zapobiegania pożarom

• Zakazy wstępu do lasu – wprowadzany automatycznie, gdy wilgotność ściółki spada poniżej 10 % przez pięć dni. Zakaz ten sprzyja bezpieczeństwu i ułatwia działania służb leśnych    - Bank Danych o Lasach

• Edukacja i prewencja – prowadzona współpraca ze szkołami, szkolenia pracowników Lasów Państwowych oraz kampanie informacyjne skierowane do społeczeństwa.
• Usuwanie śmieci i szkód – regularne czyszczenie lasów z odpadów (zwłaszcza szkła) oraz usuwanie zniszczonych fragmentów runa zmniejsza ryzyko zaprószenia ognia

7. Charakterystyka ochrony PPOŻ – system całościowy

Ochrona przeciwpożarowa opiera się na zintegrowanym systemie: od pomiarów wilgotności i obserwacji, przez dyżury PAD‑ów i patrole, po infrastrukturę taką jak wieże, lotnictwo, sprzęt gaśniczy i dojazdy. Wszystko to pozwala na wykrycie pożaru we wczesnej fazie, skuteczne alarmowanie i sprawną akcję ratunkową oraz gaśniczą

8. Co możesz zrobić jako osoba odwiedzająca las?

1. Korzystaj tylko z miejsc wyznaczonych do rozpalania ognisk i grillowania.
2. Parkuj samochód w wyznaczonych miejscach – nie wjeżdżaj na drogi leśne.
3. Zabierz swoje śmieci ze sobą, zwłaszcza szkło – może wywołać pożar.
4. Przestrzegaj informacji i zakazów wywieszonych przy wjazdach i parkingach.
5. Jeśli zobaczysz ogień – przede wszystkim zachowaj bezpieczeństwo, oddal się, a następnie zadzwoń po pomoc: numer 112 lub 998

Gdzie zgłaszać wykrycie pożaru?

• Jeśli jesteś już w bezpiecznym miejscu, natychmiast zadzwoń na numer alarmowy 112 (lub 998) i przekaż:
  • dokładną lokalizację (np. przy drodze, kilometr od znaku, parking leśny, dane GPS o ile to możliwe),
  • co widzisz (ogień, dym, podejrzane aktywności).
• Możesz również kontaktować się z najbliższym Nadleśnictwem lub Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych, które mają stały kontakt z lokalnymi służbami i Punktami Alarmowo‑Dyspozycyjnymi.
• Numer Alarmowy do PAD Nadleśnictwa Spała to: kom. 602 470 652 lub +48 44 725 70 78