Nadleśnictwo Spała, obejmujące ponad 15 500 ha lasów w sercu województwa łódzkiego, to mozaika siedlisk, w której królują borowe i mieszane lasy świeże. Aż 92,9 % powierzchni leśnej to siedliska świeże – przede wszystkim las mieszany świeży (39,6 %), bór mieszany świeży (27,8 %), bór świeży (13,0 %) i las świeży (12,5 %).  Mniejsza lecz też znaczącą powierzchnię zajmują tu siedliska wilgotne (3,4 %), zalewowe (2,3 %) czy bagienne (1,4 %), co sprawia, że nadleśnictwo zachowuje charakter urozmaiconego siedliskowo i strukturalnie lasu rosnącego na  piaszczystych, gliniastych i bielicowych podłożach.

Dominującym gatunkiem drzewa jest sosna i pokrywa aż 75,1 % powierzchni i odpowiada za 81,0 % zasobów drewna, co odzwierciedla tradycyjny, iglasty charakter h borów. Jednak obok niej coraz liczniej pojawiają się liściaste gatunki: dąb (8,8 % udziału powierzchni), brzoza (4,6 %), olsza (3,9 %), buk (3,5 %) i grab (2,2 %). Ogólny udział gatunków liściastych wzrósł w ostatniej dekadzie z 22,3 % do 25,0 %, co świadczy o świadomej przebudowie drzewostanów w stronę większej różnorodności biologicznej i odporności na zmieniające się warunki klimatyczne.

Martwe drewno, często niedoceniany bohater leśnych ekosystemów, stanowi tu prawdziwy magazyn życia: łącznie 70 300 m³ zgromadzonego drewna (średnio 5,4 m³ na hektar) to zarówno stojące kikuty i złomy (3,1 m³/ha), jak i leżące pnie i fragmenty (2,3 m³/ha). Ten  “skarbiec”, którego stale przybywa w lesie wspiera chmarę bezkręgowców, grzybów i drobnych ssaków, a równocześnie świadczy o otwartym, naturalistycznym podejściu do ochrony bioróżnorodności.

W porównaniu z początkiem 2012 r. lesistość nadleśnictwa wzrosła o niemal 107 ha (do 14 807 ha), co przekłada się na przyrost około 0,7 %. To rezultat trwałej i zrównowąznoej gospodarki leśnej prowadzonej przez leśników z nadleśnictwa. Jednym z głównych cełów gospodarki leśnej jest właśnie stałe powiększanie powiechrzchni zasów leśnych, co dzieje sie m.im. poiprzez systematyczny wykup lasów i gruntów do zalesienia czy zalesienia gruntów porolnych.  

Równocześnie oprócz wzrostu powierzchni zasobów leśnych nadleŚnictwa obserwujemy systematyczne zwiększanie udziału drzew liściastych – dziś to już prawie 25 % wszystkich drzewostanów.

Podłoże glebowe tych lasów jest równie zróżnicowane jak ich skład gatunkowy. Najwięcej jest gleb rdzawych (65 %), powstałych z piasków wodnolodowcowych, na których rozwijają się borowe siedliska świeże. Bielice (14 %) z piasków eolicznych sprzyjają lasom mieszanym, a żyźniejsze gleby brunatne (9 %) – mieszanym lasom świeżym i buczynom. Drobne enklawy torfowisk, mad rzecznych czy gleb płowych dopełniają ten ekosystemowy kalejdoskop.

Te liczby i proporcje to nie tylko suche wskaźniki – to dowód na to, że Nadleśnictwo Spała prowadzi gospodarkę leśną z szacunkiem dla przyrody, budując las odporniejszy na zmiany klimatyczne, bogaty gatunkowo i gotowy na wyzwania przyszłości.